‘Een goede relatie houdt alles bij elkaar’

Verhaal | 24-10-2019Annemarie van den Berg

Wil je als Nederlandse kerk voor langere tijd echt betrokken zijn bij een kerk in Afrika, Azië of Latijns-Amerika, dan kun je deelgemeente worden. Wat betekent dat, hoe bouw je aan een relatie en wat leer je ervan?

We praten hierover met pastor Brown Chavaseki (Redeemed Gospel Church Nairobi) en dominee Ies Maaswinkel (Nederlands Gereformeerde Kerk Maassluis) die sinds 2018 met elkaar verbonden zijn.

Jullie kerken verschillen nogal: een ‘keurige’ Nederlands Gereformeerde kerk en een kerk midden in de sloppenwijk van Nairobi. Welk verschil viel jullie vooral op?

‘De kerkdiensten zijn hier veel korter dan ik gewend ben. En mensen komen hier precies op tijd naar de kerk’, zegt pastor Brown lachend. ‘Maar de context is natuurlijk ook heel anders. Je moet bedenken dat als mensen bij ons naar de kerk willen, ze misschien eerst nog water moeten halen. Of de elektriciteit is weer eens uitgevallen. Of het heeft geregend, waardoor de wegen erg modderig zijn. Vaak moeten de mensen die naar onze kerk komen een stuk lopen, terwijl ze hun kinderen moeten tillen. Dan is het niet zo gek als iemand een uur na aanvang van de dienst nog binnenkomt.’

Dominee Ies knikt: ‘Bij ons kun je in vijf minuten in de kerk zijn. Maar wat ik graag zou willen leren van de Afrikaanse context is: ‘relax’. Dan ben je een keer te laat of duurt de dienst wat langer. Nou en? Laat je horloge eens thuis. In het huis van God mag je tot rust komen en bemoedigd worden.’ 

De relatie tussen onze kerken is heel verrijkend.

Wat is het belangrijkste dat jullie van elkaar geleerd hebben?

Dominee Ies: ‘Wat ik heel mooi vond om te zien in Kenia, is de cultuur van het ‘eren’. Er is veel respect voor elkaar. In Nederland zijn we nogal snel met kritiek. Maar het is waardevol om meer te benadrukken wat er goed gaat.’ Pastor Brown reageert: ‘Die kritiek begrijp ik ook niet zo goed. Waarom? In materieel opzicht is zo veel goed geregeld hier. Ik ben hier nu bijna een week en de stroom is nog niet een keer uitgevallen.’

Hij is even stil, en zegt dan: ‘Maar wat ik persoonlijk het meest waardevol vind van deelgemeente zijn, is de relatie die ik heb opgebouwd met dominee Ies. Als je voorganger bent, kijken mensen soms tegen je op, alsof je zo uit de hemel bent komen vallen.’ Hij lacht, maar vervolgt met een ernstiger gezicht: ‘Als voorganger kun je dan best eenzaam zijn. Ik zei pas nog tegen mijn vrouw hoe ik tot rust kom hier. Mijn lichaam, mijn geest komen echt tot rust.’ Dominee Ies knikt instemmend: ‘Double amen.’ De mannen lachen. Dominee Ies legt uit dat je in de kerkdienst in Kenia via een ‘amen’ laat weten dat je het ermee eens bent.

Deelgemeente klinkt mooi, maar werkt het ook in de praktijk?

‘Zeker!’ zegt dominee Ies. ‘Mijn ervaring is dat het werkt, zodra je elkaar ontmoet in het echte leven. Op het moment dat wij elkaar ontmoetten – en hij kijkt even naar pastor Brown – ging het vanzelf. Niet iedereen uit onze kerk kon natuurlijk mee op reis in de zomer van 2018. Dus zij moesten het doen met onze verhalen. Maar nu een deel van de Keniaanse kerk bij ons op bezoek is, is ons deelgemeente-zijn echt iets van de hele kerk geworden.’

Pastor Brown vult aan: ‘Ik geloof heel sterk in deze verbinding! We horen bij dezelfde hemelse Vader, dus al zijn onze gemeenten ver weg van elkaar, we zijn verbonden. Bij God zijn er geen grenzen, Zijn liefde gaat over alle grenzen heen.’

Bij God zijn er geen grenzen, Zijn liefde gaat over alle grenzen heen.

Jullie trekken als kerk drie jaar met elkaar op, maar het grootste deel van de tijd verloopt het contact alleen via internet. Hoe gaat dat?

‘De wereld is een dorp geworden dankzij alle mogelijkheden die er zijn om contact te onderhouden’, stelt pastor Brown vast. Hij kijkt naar dominee Ies: ‘Wij hebben ongeveer eens per week contact. Dan vertellen we elkaar wat ons bezighoudt en wisselen we gebedspunten uit. We sturen elkaar als kerk ook filmpjes toe, zodat we elkaar kunnen zien.’ Dominee Ies: ‘Zoals gezegd, sinds dit bezoek van mensen uit Kenia, is het echt gaan leven voor onze hele kerk. Dus al moeten we het hierna weer hebben van contact per mail of filmpjes, er is nu een relatie. Dat is een wezenlijk verschil.’

Relatie, het is een woord dat veelvuldig valt in het gesprek. En niet voor niks, want uiteindelijk draait deelgemeente-zijn precies daarom: een gelijkwaardige relatie tussen twee kerken.

‘Toch worstel ik soms met de materiële ongelijkheid die er is’, geeft dominee Ies toe. ‘Wij hebben hier zo veel mogelijkheden. Het beschaamt me bijna om dat aan mijn Keniaanse broers en zussen te laten zien. Ik was erg geraakt door wat de Keniaanse jongerenwerker tegen me zei, toen ik aangaf moeite te hebben met onze rijkdom. Hij zei: “God heeft jullie hier geplaatst en Hij zegent jullie. God heeft ons in Kenia geplaatst en Hij zegent ons. Dus wees gewoon dankbaar en geniet van de zegeningen en doe wat God je vraagt te doen.”

Pastor Brown knikt instemmend: ‘De relatie tussen onze kerken is heel verrijkend. Ik hecht veel waarde aan relaties, waarin je voor elkaar bidt, elkaar bemoedigt en elkaar opricht. Voor ons in Afrika is een goede relatie alles, meer dan materiële voorspoed. Een goede relatie houdt alles bij elkaar.’

Foto: Joëlle IJkema. Dit verhaal verscheen ook in Moed Magazine. Bestel jouw gratis exemplaar hier.

Wat betekent deelgemeente zijn?

Als deelgemeente trek je drie jaar lang met elkaar op. Er zijn uitwisselingsmomenten waarop je kennismaakt met de kerk en de gemeenschap waarmee je verbonden bent, en tussendoor bieden internet en sociale media mogelijkheden om elkaar op de hoogte te houden en gebedspunten te delen. Vorig jaar zomer is een groep jongeren uit Maassluis naar Nairobi geweest en in mei 2019 kwamen de Keniaanse pastor en zijn vrouw, een huisgroepleider, een jongerenwerker en het hoofd van de basisschool op bezoek in Nederland. Ook deelgemeente worden? Kijk op tear.nl/deelgemeente voor meer informatie.