Advocaat en politicus Don Ceder: ‘Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet’

Verhaal | 11-10-2020Tear

Als rechtenstudent ontdekte hij hoe scheef en schimmig de wereld achter schulden is. Daarom zet advocaat en politicus Don Ceder (30) zich nu onder meer in voor mensen met schulden. Tijdens The Justice Week spreekt hij over de kunst en kracht van een oprechte blik op de ander. ‘Daar waar je iemand echt ziet – niet als last, maar als mens – creëert dat hoop.’

Meld je aan voor The Justice Week!

Met The Justice Week willen we zichtbaar maken wat onzichtbaar is. Aan wie denk jij?

‘In mijn werk als advocaat sta ik geregeld mensen bij die niet gezien worden. Ook vanuit de politiek probeer ik aandacht te vragen voor hen die tussen wal en schip vallen: van staatlozen, dak- en thuislozen en vrouwen die uit de prostitutie willen stappen tot mensen met schulden. De afgelopen jaren zijn er in Nederland bijvoorbeeld heel wat daklozen bij gekomen, met name jongeren. Het is onverteerbaar dat dit mogelijk is in een land als Nederland. Ook wonen in Nederland veel ongedocumenteerde kinderen, die na hun achttiende verjaardag in een zwart gat vallen. Door de coronacrisis is ook een grote groep mensen die normaal gesproken prima rond kan komen plots in de schulden terechtgekomen. Zo groeit de groep ongeziene mensen. Voor hen wil ik opkomen.’

Ik zag een groep mensen, die door anderen niet gezien werd.

Waarom zie jij vooral deze groep?

‘Toen ik rechten ging studeren, voelden steeds meer mensen zich vrij om mij te benaderen. Ik keek brieven door en hielp mensen met kleine juridische vraagstukken. Daardoor ontdekte ik niet alleen dat veel mensen kampen met schulden, maar ook dat de opgelopen bedragen vaak niet klopten. Daarnaast zag ik dat incassobureaus buitensporig hoge kosten rekenen, waardoor een bedrag van een paarhonderd euro zomaar kan oplopen tot een paarduizend euro. Mensen komen hierdoor in een neerwaartse spiraal terecht. Ik zag een groep mensen, die door anderen niet gezien werd. Hun nood greep mij vast. Door de samenleving worden mensen met schulden vaak weggezet als ‘eigen schuld, dikke bult’. Ze zouden het er zelf naar gemaakt hebben. Maar dat beeld is vaak onjuist. Toen ik afstudeerde, ben ik daarom actief geworden in de sociale advocatuur.’

Wat levert die oprechte blik op de ander op?

‘Ik ben nu bezig met een cliënt die enorm is benadeeld door de kinderopvangtoeslag affaire. Deze mensen zijn lang niet geloofd noch gezien door de overheid. De zaak is nog niet afgerond, maar alleen al het feit dat er naar hen wordt geluisterd, maakt dat er perspectief komt. Doordat er een licht op de zaak schijnt, zie ik bij die cliënt een verandering van uitzichtloosheid naar ‘We gaan ervoor’. Voor die ene persoon is dat cruciaal. Daar waar je iemand echt ziet – niet als last, maar als mens – creëert dat hoop. Het is vaak het begin van iets moois.’

Het is niet voor niets dat jouw ogen zijn geopend.

Hoe komt het dat zoveel mensen en verhalen onzichtbaar zijn?

‘Het is denk ik menseigen om op jezelf gericht te zijn, om je eigen voeten op het droge te willen hebben en je eigen behoeftes veilig te stellen. In elke samenleving of context zijn er mensen die buiten de boot vallen, door beleid dat niet strookt met de werkelijkheid of omdat we geen oog voor hen hebben. De vraag is: durf je je blik op de ander te richten, op je eigen buurt, in je familie, je straat of flatgebouw, om ook echt te kijken naar hen die niet gezien worden? Ik geloof dat wanneer iemand iets ziet, daar waar anderen doorlopen, er een verantwoordelijkheid ontstaat om daar iets mee te doen. Het is niet voor niets dat jouw ogen zijn geopend. Daar waar mensen onrecht herkennen en als eerste aanstippen, kunnen andere mensen ook aangewakkerd worden en vervolgens aansluiten. En kan er iets heel moois ontstaan.’

Er is zoveel onrecht, dat een blik op het programma van The Justice Week je ook kan doen duizelen. Word jij er soms niet moedeloos van?

‘Soms zie ik zoveel leed en onrecht en vraag ik me af: is wat ik doe niet water naar de zee dragen? Tegelijkertijd kan dat mij ook uitdagen om creatiever te denken. Hoe kan ik dit probleem breder aanpakken, zodat ik meer mensen kan helpen? Als ik zie dat beleid niet aansluit op de werkelijkheid, kan ik het beleid dan veranderen? Voor mij betekende dat een stap richting de politiek; vandaar dat ik politiek actief ben geworden en tegenwoordig fractievoorzitter van de ChristenUnie in Amsterdam ben. Je kunt bij het zien van onrecht bij de pakken neer gaan zitten, of je kunt je frustratie en woede omzetten in energie om op creatieve wijze aan oplossingen te werken.’

Wat hoop jij deelnemers van The Justice Week te leren?

‘Ik wil mensen inspireren om hun blik niet op zichzelf, maar op de ander te richten. Dat kan bij leed over de grenzen, maar ik hoop dat we vooral in ons directe omgeving gaan kijken. Waar ben jij de afgelopen weken onbewust aan voorbijgelopen? Wat zie jij, wat een ander niet ziet? Voor mij was dat de schuldenproblematiek, voor een ander is dat misschien wel iets totaal anders, zoals dierenwelzijn. Om dan vervolgens creatieve manieren te bedenken, met dat beetje dat jou gegeven is, om daar iets aan te doen.’

Als je je inzet voor een ander, dan geeft dat energie.

Je gaat spreken over een samenleving waarin iedereen meedoet. Is dat niet een utopie?

‘We zijn als samenleving geen losse individuen, maar we staan in verhouding tot elkaar. Wij mensen hebben elkaar iets te geven. Als je je inzet voor een ander, dan geeft dat energie. Je helpt daarmee dus niet alleen de ander, maar ook jezelf. Ik geloof dat we zijn geroepen om dat wat we hebben, in dienst te stellen aan een ander. Het eindresultaat ligt vervolgens voor een groot deel buiten onze handen, dus daar hoeven we ons niet op blind te staren. Om het maar in juridische termen te zeggen: ik geloof dat we een inspanningsverplichting hebben, geen resultaatsverplichting. We kunnen niet meer doen dan wat we kunnen. En dat is goed genoeg.’

Tekst: Charlotte van Egmond

Benieuwd hoe jij je eigen omgeving rechtvaardiger kunt maken? Meld je aan voor The Justice Week!
 

Wie is Don Ceder?

Don Ceder (30) is advocaat, spreker en fractievoorzitter van de ChristenUnie Amsterdam. Sinds vijf jaar runt Don zijn eigen ‘maatschappelijk betrokken’ advocatenkantoor, waarmee hij zich vooral richt op het bijstaan van cliënten met schulden. Don werd door het Amerikaanse zakenblad Forbes benoemd tot een van de meest invloedrijke Europeanen onder de dertig. In zijn vrije tijd draait Don als hobby-dj graag soul en R&B-plaatjes uit de jaren ’90. Don Ceder is lid van de Raad van Toezicht van Tear en leert ons tijdens The Justice Week over een samenleving waarin iedereen meedoet. Heb jij je kaartje al?

4 Bijbelstudies over gerechtigheid

Verhaal | 29-10-2020 | Tear
Meer weten over gerechtigheid? Tear zet 4 Bijbelstudies over recht doen op een rij.

William leert criminelen over Jezus door stil te zijn

Verhaal | 28-10-2020 | Tear
Rechtdoen begint met mensen zien. En mensen zien begint met luisteren. Dat ontdekt pastor William Quiñones als hij een streng beveiligde jeugdgevangenis binnenstapt om over Jezus...

Leven als een nomade: Genieten van onderweg zijn

Verhaal | 27-10-2020 | Annelieke Bouman
De Nederlandse Anneke reist graag. Op zoek naar nieuwe culturen, nieuwe ontmoetingen en verrassende wendingen.

Laat je niet lamslaan door het verlangen naar vroeger...

Verhaal | 25-10-2020 | Dorina Nauta
‘We gaan als kerk door een rouwproces, omdat we niet meer samen kunnen komen, zoals we dat gewend zijn.'

Ontroerend: Syrische vluchteling zingt lied ‘Mag Ik Dan Bij Jou’

Verhaal | 24-10-2020 | Tear
Zangeres Shaza Hayek ontvluchtte ruim vijf jaar geleden haar moederland Syrië. Samen met landgenoten zingt ze het ontroerende nummer ‘Mag Ik Dan Bij Jou’ van Claudia de Breij.

Alexander slaat bruggen tussen witte en zwarte levens

Verhaal | 24-10-2020 | Tear
Alexander McLean stamt af van slavenhouders én slaven. Hij is daarmee het levende bewijs dat het mogelijk is om bruggen te slaan tussen witte en zwarte levens.