Elbert Smelt is een nuchtere idealist

Verhaal | 02-06-2017Hannah Westra

‘Ik heb niet het gevoel dat ik in mijn eentje de wereld kan veranderen, maar ik geloof wel in het sneeuwbaleffect’, zegt Elbert Smelt, nuchtere idealist. Elbert is leadzanger van de band Trinity en presentator van het medische kinderprogramma Topdoks (EO). Hij is getrouwd met Linda en vader van drie kinderen.

Ooit wilde hij tropenarts worden, nu is hij naast muzikant ook presentator van het medisch kinderprogramma Topdoks op Zapp en heeft hij een kleine bijbaan in de psychiatrie. Zijn guilty pleasure? Bij andere mensen in kastjes kijken en voedsel eten dat over de datum is.

‘Van nature ben ik een optimist en idealist. Al van jongs af aan heb ik moeten leren dat een dosis nuchterheid helpt om dit vol te houden. Idealen moet je kunnen downgraden tot behapbare brokken. Doordat mijn broers en ik zijn opgegroeid in Peru, had ik het idee dat ik best wereldwijs was.

Maar toen ik tijdens mijn studententijd drie maanden in Malawi woonde, schrok ik toch nog van de ellende. Ik kon het maar moeilijk verkroppen. Achteraf heeft die periode mij nuchterder gemaakt. Mijn geloof is veranderd, ik kon dingen niet meer goed in hokjes en vakjes stoppen en snapte maar weinig van het onrecht in de wereld. Tegelijkertijd leerde ik dat ik iets moest doen met de kansen die ik hier heb. 

Ik heb veel idealen, maar ik ben ook vader van een jong gezin en zit soms tot over mijn oren in to-do-lijstjes.

Toen we als band met Tear in Peru waren in 2009, wilde ik mij vereenzelvigen met de mensen die ik daar kende en vond ik de kloof tussen ons heel moeilijk behapbaar. Ik voelde mij bijvoorbeeld superschuldig als ik na een lange dag terug ging naar ons hotel en ergerde mij aan het hulpverleningswereldje.

Ik moest mijn idealen en verwachtingen bijstellen en leren dat als je hard werkt er ook even uitgerust mag worden. Dat je op jouw plek maximaal vruchtbaar moet zijn, maar niet moet opbranden. Ik zag dat ontwikkelingswerk heus wel goed kan zijn op de lange termijn en dat mensen die in armoede leven een steuntje in de rug nodig hebben die wij in het westen kunnen bieden.

Tear leerde mij om als Jezus te zijn en in de kloof tussen rijk en arm te gaan staan, waardoor ik de wereld van mijn kindertijd beter kon verbinden met mijn leven nu.

Leren om ‘nee’ te zeggen

Als idealist heb ik veel ideeën en weet ik heel goed wat ik allemaal zou willen. Ik heb veel idealen over wat ik in mijn wijk en in Nederland wil doen, bereiken en uitdragen. Maar ik ben ook vader van een jong gezin en zit soms tot over mijn oren in allerlei to-do-lijstjes. Veel kan gewoon niet in de beperkte tijd die ik heb, dus soms moet ik mezelf beperken en ‘nee’ zeggen. Dat is een leerproces, want ik blijf altijd dromen, plannen maken en idealen hebben. Als ik teveel doe en stressklachten krijg, ben ik verkeerd bezig. God wil dat ik in vrede met mijzelf en mijn omgeving leef.

Ik ben beter in dingen beginnen dan in al het geregel als iets eenmaal loopt

Ik hou enorm van het in in gang zetten van realistische dromen. Voor mij werkt het goed om klein te beginnen met grote idealen. Ik zou bijvoorbeeld graag nog eens met mijn gezin in het buitenland willen wonen, dus zijn we begonnen met drie maanden trekken door Indonesië. Het lijkt me ook heerlijk om nog eens als wereldnomaden te leven, dus gaan we een campertje kopen om te beginnen in Europa.

Ook dichtbij kun je van betekenis zijn. We wilden bijvoorbeeld iets doen met vluchtelingenwerk in onze woonplaats en zijn nu buddy’s met Eritrese mensen. Ik ben beter in dingen beginnen dan in al het geregel als iets eenmaal loopt, maar gelukkig heb ik mensen om me heen, zoals de jongens in de band, die daar wel goed in zijn.

Heimwee naar het koninkrijk van God

Als nuchtere idealist leef ik in een spanningsveld. Ik merk dat ik weleens heimwee heb naar iets dat moeilijk te duiden is en ik denk dat dat heimwee naar het koninkrijk van God is. Enerzijds voelt het koninkrijk nog heel ver weg, anderzijds komt het in de kleine dingen heel dichtbij voor mij.

Jezus wordt bijvoorbeeld zichtbaar voor mij juist in situaties waar lijden is, maar waar mensen naar elkaar omkijken. Ook als ik een tof gesprek heb, zoals met mijn buurman laatst, als ik gezinnen zie opklimmen uit armoede en een nieuw leven zie starten bij Tear of als ik zie dat mensen door een liedje opleven. Dan leef ik ook op! Ik houd mij er koppig aan vast dat ellende en onrecht niet het laatste woord hebben.

Opboksen tegen ingesleten gewoontes

Tijdgebrek is een uitdaging voor mij als nuchtere idealist. Daarnaast moet ik soms opboksen tegen conservatisme en ingesleten gewoontes van mijzelf en andere mensen. Ik geloof dat je verder moet kijken dan je neus lang is. De uitdaging is om niet stil te blijven staan of te vervallen in zwart-wit denken, maar open te blijven staan voor een andere kijk op de zaak. Er is niets mis met aan het denken worden gezet. Je hebt het als mens nodig om uit je comfortzone te worden gehaald.

Ik geloof niet zo in al die nieuwe theorieën over hoe je het perfecte kind 'creëert'

Er zit een spanning tussen comfort en je laten raken. We hebben allemaal onze mechanismes om onszelf te beschermen tegen ellende en lijden. De kunst is om dat te blijven zien zonder kapot te gaan, maar in actie te komen.

Dat doe ik bijvoorbeeld door voeling te houden met mensen die lijden via mijn medische werk of door en kaartje te sturen, door de spanning soms bewust op te zoeken als we bijvoorbeeld spelen in de gevangenis, door ambassadeur van Tear te zijn, door vrienden te hebben die in een probleemwijk wonen of door in gesprek te gaan met mensen die in armoede leven als ik op reis ben. Er zijn vast mensen die dat beter doen dan ik, maar ik wil wel iets doen waar mogelijk.

In hoe ik wil leven, ben ik een idealist. Ik ben meer op ervaringen gericht en nuchter als het gaat om spullen, status, voeding en zelfs opvoeding. Ik geloof bijvoorbeeld niet zo in al die nieuwe theorieën over hoe je het perfecte kind ‘creëert’. Ik gebruik gewoon mijn boerenverstand en heb liever dat mensen in Afrika kunnen eten dan dat wij als gezin alleen maar biologisch eten. Ik wil vooral niet vastroesten in huisje, boompje, beestje, maar avontuurlijk blijven met mijn gezin.

Omkijken naar elkaar

Aan de mensen om mij heen wil ik laten zien waar het leven om gaat. Dat er altijd hoop is, dat liefde altijd sterker is en dat we moeten omkijken naar elkaar. Als Nederlanders willen we vaak alles voor onszelf houden, vinden we onze eigen manier altijd de beste en zijn we individualistisch ingesteld.

Ik wil vooral niet vastroesten in huisje, boompje, beestje, maar avontuurlijk blijven met mijn gezin

We vinden het fijner om voor anderen te zorgen dan om hulp voor onszelf te vragen. Terwijl ook dat juist heel belangrijk is. We mogen denk ik echt meer leren om in relatie tot elkaar te leven: elkaar te zien staan, elkaars verhalen te horen en voor elkaar te zorgen. Daar hoort ook bij dat je zorg en hulp zelf toelaat. en je te laten verzorgen en helpen.  

Ik geloof dat de wereld best meer idealisten kan gebruiken. Door te denken dat vroeger alles beter was, is vandaag en morgen nog nooit mooier geworden. De nuchterheid komt met de jaren als bescherming om niet stuk te lopen of op te branden. Uiteindelijk is het niet mijn wereld, maar Gods wereld waar ik onderdeel van mag zijn. Als iets klein begint, kan het uitgroeien tot iets groots. Als je niet begint, kan het nooit uitgroeien. Pak de kansen die je krijgt!

Elbert Smelt is een ... Wie ben jij?

Uw cookieinstellingen staan het niet toe deze inhoud te tonen. Klik hier om uw voorkeuren aan te passen.

Ik ben Elbert, wie ben jij?

Tear helpt mensen zelf op te staan uit armoede en onrecht. We helpen waar we kunnen en moedigen mensen aan om de wereld mooier te maken. Elke ambassadeur doet dat op z'n eigen manier. Net als jij!

Wie ben jij? Doe de test!

Verder kennismaken met Elbert?

Word donateur van Tear voor minimaal 10 euro per maand en ontvang gratis een album van Trinity.