En dit is de reden waarom we Haïti niet opgeven

Verhaal | 27-05-2020Mirjam Croes

Als je zelf in een crisis zit, is het soms moeilijk om ruimte te maken voor de crisis van een ander. Zeker als diegene ook nog eens ver van jou verwijderd is. Nóg meer als de crisis van die ander uitzichtloos lijkt. Zoals op Haïti. En toch is er een reden om juist voor dit land even tijd te maken…

Haïti is een land waarin alles verkeerd lijkt te gaan.

Twee maanden geleden lag er al een stapel aantekeningen op mijn bureau voor een verhaal over Haïti. Haïti is een land waarin alles verkeerd lijkt te gaan: ramp op ramp, corruptie, extreme armoede. In 2010 werd het eiland getroffen door een verwoestende aardbeving, misschien herinner je je die nog. In 2016 kwam orkaan Matthew, die alles wegvaagde wat in de tussentijd was opgebouwd. Het afgelopen jaar braken er politieke onlusten uit. De Haïtiaanse bevolking, die de corruptie en slechte staat van het land zat is, eiste het vertrek van president Jovenel Moïse. Door de gewelddadige demonstraties durfden Haïtianen niet meer de straat op.

Daarnaast is voodoo een officiële erkende religie in Haïti. In voodooceremonies worden geesten uitgenodigd om bezit te nemen van mensen. Willem Klaassen, programmaleider voor Haïti bij Tear: ‘Deze occulte praktijken werken door in het dagelijks leven. Je merkt dat meteen zodra je het vliegtuig uitstapt. Er is een hele nare onderstroom in dit land. Er heerst wanhoop en duisternis.’ Kortom, er waren meer dan genoeg redenen om de situatie van dit straatarme land onder de aandacht te brengen.

Druk met onze eigen crisis

Toen sloeg het coronavirus toe en waren we hier in Nederland vooral even heel druk met onszelf. Thuis werken, scholen dicht, afstand houden; we moesten ons leven aanpassen aan de coronamaatregelen. Avond aan avond de laatste besmettingscijfers in het nieuws, beelden van ziekenhuizen en interviews met wanhopige ondernemers.  Wie dacht er toen nog aan Haïti? Het verhaal belandde onderop de stapel.

In Haïti is het op alle terreinen crisis. En daarbovenop komt corona.

Maar diezelfde coronacrisis die ons leven ontregelt,  ontregelt ook het leven in Haïti. En waar ons land er vóór de coronacrisis goed voor stond en wij wel een stootje kunnen hebben, stond Haïti al met 8-0 achter. Door de jarenlange economische en politieke crisis staat de gezondheidszorg op instorten. De enkele ziekenhuizen die er zijn, functioneren slecht. Van de maximaal  60 beademingsapparaten voor 11 miljoen inwoners is hoogstwaarschijnlijk de helft kapot. Er zijn nauwelijks artsen die ze kunnen bedienen. Er zijn nauwelijks beschermingsmaterialen.

Haïti moet zorgen dat het coronavirus niet om zich heen gaat grijpen. Lockdown en preventie. Maar zoals in zoveel ontwikkelingslanden bestaat de Haïtiaanse bevolking voor een groot deel uit dagloners. Niet het huis uit kunnen, betekent geen werk, geen geld, geen eten. Daarnaast keren tienduizenden Haïtiaanse arbeidsmigranten terug uit het door corona zwaar geteisterde buurland de Dominicaanse Republiek, nu daar voor hen ook geen werk meer is. Het virus reist onvermijdelijk met hen mee. De statistieken laten de laatste week een angstvallig steile curve zien.  

Is er nog hoop voor Haïti?

Wat gaat een uitbraak van het coronavirus met Haïti doen, waar het al op zoveel terreinen crisis is? Is er überhaupt nog hoop voor dit land? Willem: ‘Menselijkerwijs zou je het haast opgeven met Haïti. Maar ondanks alles, ondanks alle wanhoop en uitzichtloosheid die zich van de Haïtianen heeft meester gemaakt, zie ik een aantal sterke persoonlijkheden die geloof hebben voor de toekomst van Haïti. Vaak opgegroeid en geschoold in de Verenigde Staten, keerden ze terug naar hun geboorteland en zetten ze zich met een enorme toewijding en gedrevenheid in voor een betere toekomst van Haiti.’

Deze jonge, gedreven Haïtianen zetten zich in voor een betere toekomst

‘Ik noem bijvoorbeeld Marc-Romyr Antoine,  een jonge Haïtiaan die leiding geeft aan Tearfund Haïti, waar we nauw mee samenwerken. Een fantastisch gepassioneerde vent die gelooft in de jonge generatie en zich inzet om hen te trainen en te begeleiden, zodat zij het land op allerlei gebieden kunnen gaan veranderen. Hij is momenteel bezig met een nationaal jeugdnetwerk dat zich gaat bezig houden met integrale missie en advocacy.’

‘Of neem Raymond Jean-Louis van Fondasyon Chanje Lavi (FCL), een evangelische organisatie waar Tear op Haïti mee samenwerkt.  Hij en zijn team zijn bezig lokale kerken te motiveren zelf iets te doen aan de problemen in en met hun leefgemeenschap. Daarbij maken ze gebruik van hulpmiddelen die binnen de gemeenschap aanwezig zijn.  Het is een beproefde methode, ontstaan in Oost-Afrika en overgenomen door Tear. We werken daar nu wereldwijd mee.

‘Ook in Haïti zijn op die manier zelfhulpgroepen ontstaan waar deelnemers samen sparen en elkaar geld lenen en ondersteunen bij het opzetten van kleine ondernemingen. Zoals pastor Janac die met zijn kerk een voortrekkersrol vervult om economische initiatieven te stimuleren, bijvoorbeeld de productie en verkoop van cassavebrood. Op deze manier slaat de kerk een brug naar de omringende  wijken en dorpen. Lokale kerken worden een bron van ontwikkeling en zegen voor de eigen omgeving.’

Doorbreken van afhankelijkheids-syndroom

‘Een heel belangrijk proces, want het doorbreekt het afhankelijkheids-syndroom. De vele ontwikkelingsprojecten met 'gratis hulp' op Haïti hebben tot een passieve houding bij de bevolking geleid. Maar hier zien we dat er veel kracht schuilt in de lokale kerken en dat er – ondanks alle ellende – mooie dingen gebeuren.'

Als ik Marc, Raymond en Karl, dat weet ik: God is hier. En omdat Hij hier is, geloven wij nog steeds in Haïti.

'Een ander voorbeeld is Karl Foster, die we ondersteunen met het Inspired Individuals-programma van Tear. Karl richt zich via rapmuziek met een positieve boodschap op de grote populatie jongeren op Haïti. Velen van hen zitten in een vaak negatieve en gewelddadige rapcultuur. Met zijn radioshow, christelijke festivals en nationale jongerenkampen betrekt Karl de jongeren bij het evangelie en de kerk. Heel inspirerend.'

Door de huidige lockdown is het politieke geweld minder geworden op straat. Het geeft de teams van Marc-Romyr en Raymond de kans om via de lokale kerken voorlichting te geven over het coronavirus en wat je kunt doen om besmetting te voorkomen. Deur-aan-deur worden folders verspreid met hygiënemaatregelen en handenwas-instructies. Voor wie geen kraan en zeep in de buurt heeft, is een ingenieuze oplossing bedacht: de Tippy Tap. Ook worden via de kerk voedselpakketten uitgereikt.

Deze jonge mensen verdienen steun!

‘Heb ik hoop voor Haïti? Deze jonge mensen zijn sprankjes hoop en verdienen steun. Ze zijn lichtpuntjes in een duistere samenleving. Als ik mensen zie als Marc-Romyr, Raymon en Karl, dan weet ik: God is hier, Jezus is hier. En omdat Hij in Haïti is, geloven wij nog steeds in dit land en willen we de bevolking steunen waar het kan.'
 

Meer weten of Haïti steunen? Hier vind je de projecten die Tear in Haïti doet 

Crisis op crisis in Haïti

Haïti is een land waarin alles verkeerd lijkt te gaan: ramp op ramp, corruptie, extreme armoede. In 2010 werd het eiland getroffen door een verwoestende aardbeving en in 2016 kwam orkaan Matthew, die alles wegvaagde wat in de tussentijd was opgebouwd. In 2019 braken er politieke onlusten uit. De Haïtiaanse bevolking, die de corruptie en slechte staat van het land zat is, eiste het vertrek van president Jovenel Moïse. Door de gewelddadige demonstraties durfden Haïtianen niet meer de straat op.

Vanwege de lockdown die door de coronacrisis is uitgeroepen in het land, is het politieke geweld op straat afgenomen. Hierdoor kunnen onze lokale partners via de kerk voorlichting geven over het coronavirus en wat je kunt doen om besmetting te voorkomen. Er wordt informatie verspreid over hygiënemaatregelen en er worden waterpunten gecreëerd waar geen kraan in de buurt is. Daarnaast deelt onze lokale partner via de kerk voedselpakketten uit.

Hoop voor vluchtelingen in Libanon

Verhaal | 22-07-2020 | Tear
In Libanon raken vluchtelingen in de problemen, doordat ze geen geld meer hebben voor voedsel. Zusterorganisatie Tearfund biedt hulp. Lees hier hoe...

Rikkert Zuiderveld & Reinier Sonneveld: ‘Mocht je vallen, dan word je toch wel opgevangen’

Verhaal | 13-07-2020 | Tear
Minella van Bergeijk gaat in gesprek met Rikkert Zuiderveld en Reinier Sonneveld over meebuigen in de storm.

10x wat we leerden in 2020

Verhaal | 13-07-2020 | Tear
De coronacrisis bracht veel mensen ook rust. Tear geeft tien tips om die rust vast te houden.

Martha Zonneveld: ‘Honger is een afschuwelijke ramp die zich voltrekt naast de dreiging van corona’

Verhaal | 03-07-2020 | Hannah Westra
Met Tear zijn we actief betrokken bij mensen die op dit moment nog middenin een lockdown zitten. Martha Zonneveld, noodhulpcoördinator bij Tear: ‘In sommige landen begint de...

Beter bestand tegen de coronacrisis dankzij de lokale kerk

Verhaal | 22-06-2020 | Annemarie van den Berg
Via lokale kerken mensen zelf uit armoede laten opstaan. Het werkt! Juist in deze coronacrisis zien we dat deze gemeenschappen beter bestand zijn tegen de gevolgen.
Babyslofjes

Kraamtijd in lockdown: net bevallen en geen inkomen meer

Verhaal | 22-06-2020 | Tear
Ineens ziet de kraamtijd er door het coronavirus heel anders uit dan dat we gewend zijn. Maar voor de 25-jarige Kabita en haar man is de kraamtijd levensbedreigend geworden.