Helpen zonder te geven

Verhaal | 04-04-2017Mirjam Croes

“Hongersnood dreigt voor 17 miljoen mensen in de Hoorn van Afrika”, kopt het nieuws in januari 2017. Alweer. Om moedeloos van te worden. Maar in datzelfde gebied, zo kwetsbaar voor droogte en landerosie, is een hoopvolle ontwikkeling gaande.

Daar heeft Tear samen met Tearfund Engeland en lokale kerkelijke ontwikkelingsorganisaties in de afgelopen veertien jaar duizenden zogenaamde ‘zelfhulpgroepen’ opgezet. Wat blijkt? De armsten van de armen blijken in staat om met de weinige middelen die ze hebben zélf verandering te brengen in hun bestaan.

Neem Yeshi Buzayehu uit Nazreth in Ethiopië. “Ik was de armste van de armen. Soms verdiende ik maar 3 dollar met een hele maand werken. Mijn gezin sliep de meeste nachten met een lege maag. Ik durfde geen contact te zoeken met de buren, want ik schaamde me voor mijn armoede. Ik had geen hulp.” 

Alex Evans van de Universiteit van New York bezocht recent deze projecten als consultant en raakte onder de indruk van hoe de levens van de allerarmsten veranderen door het simpele idee van de zelfhulpgroepen. Lees 'Zelfhulpgroepen: geen project, maar een beweging'

“Voor mensen als Yeshi is de drempel om hulp te zoeken hoog”, weet Caspar Waalewijn, Tear’s programmacoördinator voor Ethiopië, Noord-Kenia en Somaliland. “Een lokale kerk, die actief is in de eigen omgeving, kan zulke mensen aanmoedigen om lid te worden van een zelfhulpgroep. Zo’n groep bestaat uit vijftien tot twintig personen die persoonlijke relaties opbouwen en elkaar ondersteunen.”

Yeshi: “Bij de zelfhulpgroep heb ik zoveel goede vrienden gemaakt. Ik kan hun support en advies krijgen als ik een probleem heb. Als groep zijn we samen geld opzij gaan leggen tijdens onze wekelijkse bijeenkomst. Sparen is moeilijk als je weinig verdient, maar we kregen training en advies die ons lieten zien welke mogelijkheden we hadden.”

De zelfhulpgroepen worden ondersteund door facilitators van de lokale partners van Tear. Zij zijn erop gericht om de leden van de groep hun eigen keuzes te laten maken en uit de afhankelijkheid te krijgen.

Caspar: “Dat is wennen: Voor de leden van de gemeenschap, die vaak gewend zijn voedselhulp te krijgen. Maar ook voor de facilitators, die mensen in nood zien en graag iets concreets willen doen of uitdelen. Bij een zelfhulpgroep wordt niets gegeven. De leden stellen zelf hun eigen regels op en werken met hun eigen gespaarde geld.”

Na verloop van tijd had de groep van Yeshi genoeg geld gespaard waarmee ze elkaar kleine leningen konden verstrekken. “De rente op de leningen van de groep zijn klein vergeleken met de rente die woekeraars berekenen”, vertelt ze.

Bij een zelfhulpgroep wordt niets gegeven

“En als ik moeite heb met terugbetalen, geven de andere leden me meer tijd als er een goede reden is. Met de leningen van de groep ben ik schapen gaan houden. Ik begon met maar twee schapen, maar ik heb er inmiddels meer dan veertig gefokt.” 

De zelfhulpgroepen gaan met begeleiding van de facilitator op zoek naar meerdere bronnen van inkomen en leggen voorraden aan voor tijden van nood. Ook worden ze getraind in duurzame landbouwtechnieken waardoor de droge grond meer vocht vasthoudt, vruchtbaarder wordt en wel twee keer zoveel opbrengt. Het maakt de gemeenschappen weerbaarder tegen de grote schommelingen in het klimaat.

Steun de zelfhulpgroepen

Sinds 2002 werken we samen met Tearfund Engeland en lokale ontwikkelingsorganisaties en kerken aan het opzetten en ondersteunen van zelfhulpgroepen in de Hoorn van Afrika (Ethiopië, Noord-Kenia en Somaliland). De laatste drie jaar ontvingen we daarbij financiële ondersteuning van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het resultaat: 18.000 zelfhulpgroepen in Ethiopië, 200 in Somaliland en 50 in Noord-Kenia. Hiermee worden meer dan 1,8 miljoen mensen bereikt. In 2017 stopt de financiële ondersteuning van het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar er is een grote vraag naar facilitators om bestaande en nieuwe zelfhulpgroepen te begeleiden.

Wij willen dat meer mensen als Yeshi de kans krijgen om hun eigen levensomstandigheden te verbeteren. De ondersteuning van één zelfhulpgroep kost € 500,- euro per jaar. Gemiddeld heeft één groep 17 leden. Omgerekend is dat € 30,- per lid. Met een gift van € 30,- maakt u het voor één gezin mogelijk lid te worden van een zelfhulpgroep!

De opwaartse spiraal die de zelfhulpgroepen weten te creëren met het sparen en investeren stelt hen op den duur zelfs in staat om investeringen te kunnen doen voor de gemeenschap. Zo worden van voedselhulp en bedeling afhankelijke mensen, die zich vaak schaamtevol terugtrekken in hun eigen hut, zelfstandige ondernemers met eigenwaarde, die in eigen onderhoud én in die van de gemeenschap kunnen voorzien. 

“Met de leningen van de groep ben ik schapen gaan houden. Ik begon met twee, maar ik heb er inmiddels meer dan veertig gefokt.”

Yeshi: “Dankzij de zelfhulpgroep heeft mijn gezin betere perspectieven. Ik heb geïnvesteerd in een kapperszaak voor mijn zoon. Hij kan nu zijn eigen inkomen verdienen. En ik kan mijn jongste kinderen nu naar school sturen. Mijn leven is onmetelijk verbeterd.”

Wil je meer weten over het verhaal van Yeshi Buzayehu? Bekijk deze video.

Yeshi Buzayehu - Nazareth SHG

Uw cookieinstellingen staan het niet toe deze inhoud te tonen. Klik hier om uw voorkeuren aan te passen.

Bekijk het verhaal van Yeshi

Bekijk de video over Yeshi en leer hoe spaargroepen mensen helpen om zelf op te staan uit armoede. 

  
Bij een maandelijkse gift vanaf 10 euro ontvang je een mooi welkomstcadeau. 

Meer over het project

Weerbaarheid in de Hoorn van Afrika

Ethiopië (Afrika)
In Ethiopië werken mensen via zelfhulpgroepen een een betere voedselzekerheid.