Het geheim van Nyasha

Verhaal | 27-05-2015Timzingt

Ben je niet bang? Vraag ik haar. Nyasha kijkt me aan. Ze is een kruising tussen Whoopie Goldberg en moeder Theresa. Op de laatste dag van mijn verblijf in Zimbabwe heb ik een ontmoeting met haar en loop een dagje met haar mee.

Nyasha is een bijzondere vrouw die in haar eentje een programma heeft opgezet voor heling en herstel van gemeenschappen in Zimbabwe. Ze heeft programma’s voor volwassenen, tienermeiden en de doelstelling is om vergeving en herstel vorm te geven voor mensen die gruwelijke dingen hebben meegemaakt.

Supermoeder
Het repressieve regime van Zimbabwe heeft kort geleden nog gezorgd voor een golf van excessief geweld waarbij buren uit dezelfde gemeenschap elkaar letterlijk hebben uitgemoord, mishandeld en verkracht. Deze diepe wond in de Zimbabwaanse gemeenschap is tot op heden niet geheeld.

We zitten in een grote kring met allemaal jonge meisjes die op één of andere manier slachtoffer zijn. Het zijn de kinderen van de slachtoffers én van de daders. Het zijn stuk voor stuk prachtige meiden en Nyasha is voor hen een soort super-moeder. We doen spelletjes, Bijbelstudie over nota bene de verkrachting van Tamar, kletsen samen en maken plezier.

Nyasha gaat met hen een proces in van herstel en vergeving: een heftig proces van veel huilen, boos zijn en leren opnieuw te vertrouwen. Met als ultiem doel dat daders en slachtoffers weer samen in één gemeenschap kunnen leven. Nyasha gaat er helemaal voor. Daar moet je haast gelovig voor zijn.

’s Avonds trekken we de sloppenwijk in om nog eten uit te delen aan oma’s die voor soms 17 kleinkinderen zorgen. Nyasha is onvermoeibaar in het geven en delen van wat ze heeft. We trakteren haar op een etentje en praten verder.

Nyasha

Niet bang
De overheid volgt Nyasha met argusogen en valt haar soms lastig. Ze heeft al een keer in de gevangenis gezeten en door een godswonder is ze daar niet verkracht of gemarteld. Ik vraag haar of ze niet bang is. Haar antwoord is resoluut: “Nee. Ik wil niet bang zijn, want dan hebben ze gewonnen”.

Het is haar geheim: tegen de klippen op niet bang willen zijn in een arm land met een paranoia regime. Het is het geheim van bijna alle ontmoetingen die ik had met mensen in Zimbabwe. “ze geven zich niet gewonnen.” Ze blijven geloven, ze blijven hopen en ze blijven stuitend onbaatzuchtig liefhebben.

Ze blijven geloven in God en danken Hem voor elke kleine geste: een regenbui, eten voor een dag, schoolgeld gekregen van de kerk. Het beschaamt me: het geloof in God is hier zo veel meer realiteit dan in Nederland. Wij geloven nauwelijks nog, alleen maar dat het minder gaat worden.

Ze blijven ook hopen. Dat het beter kan worden, dat hun kinderen het beter krijgen. Soms tegen beter weten in. En wij in Nederland weten beter en daardoor wanhopen we meer: onze kinderen krijgen het slechter dan wij. We geloven nauwelijks nog in hoop op verandering. Zij goddank nog wel. Be the change, houdt Nyasha haar meiden voor. Jij kunt veranderen als je maar liefhebt en vergeeft omdat je weet dat je vergeven en geliefd bent.

En waarom? Omdat het alternatief is dat er geen hoop is, dat de spiraal van geweld en wraak-op-wraak zich voortzet. Dat er geen toekomst is voor het prachtige land Zimbabwe en geen geloof in dat het beter kan worden.

Daarom moeten ze hopen, liefhebben en de verandering zijn. Tegen de klippen op. Want anders hebben zij gewonnen. En dat nooit! Het geheim van zoveel mensen in Zimbabwe. Hopen op betere tijd en rotsvast geloof dat het komt en tot die tijd: liefhebben. Het geheim van Nyasha. Daar moet je haast gelovig voor zijn.

Lees meer over