Het verleden als hulpmiddel voor de toekomst

Blog | 05-11-2019Cornelis de Schipper

Terreurorganisatie Boko Haram speelt momenteel een grote rol in het conflict in Nigeria. Waar komt deze terreurgroep vandaan en wat is hun achtergrond? Hun geschiedenis is onlosmakelijk verbonden met de hulp die wij als Tear bieden aan de mensen daar. Programmamedewerker Cornelis de Schipper reisde begin oktober 2019 af naar Nigeria en bezocht hier een project van de Dutch Relief Alliance (DRA)Hij schrijft over hoe het verleden ons enorm kan helpen om tot passende oplossingen te komen voor de toekomst.

Boko Haram was in mijn beleving – en ik denk in de beleving van veel mensen in Europa – een terreurgroep die een Islamitische staat in Nigeria wilde invoeren. Meteen flitsen de stereotype beelden door mijn hoofd van stenigingen en afgehakte handen. In mijn veronderstelling was Boko Haram een groep gewelddadige indringers die weggejaagd moest worden om plaats te maken voor de democratische rechtstaat. Maar in hoeverre komt dit beeld overeen met de werkelijkheid? Waar komt de groep eigenlijk vandaan en wat drijft hen?

Van een ideële organisatie naar een grote rol voor geweld

Om de wortels en het waarom achter Boko Haram beter te begrijpen, moeten we veel verder terug dan hun officiële oprichtingsjaar 2002. Al sinds het begin van 1900 bestaat er een sterk wantrouwen tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden van Nigeria. In 1914 worden de twee totaal verschillende Britse koloniën samengevoegd tot ‘één Nigeria’, met Lagos als hoofdstad. Waar in het zuiden een levendige handel ontstaat, blijft het noorden vooral agrarisch. Veranderingen die een grote rol spelen in het huidige conflict in Nigeria.

Waar de terreurorganisatie misschien ideëel begon, is het nu een groep geworden die in wreedheid en gewelddadigheid iedereen overstijgt.

Boko Haram wordt vaak vertaald als ‘westers onderwijs is verboden’. Hoewel de terreurgroep zich verzet tegen westers onderwijs, is dit niet hun hoofddoel. Het gaat hen eerder om wat het westen volgens hen heeft voortgebracht: ongelijkheid, wanbestuur, misbruik van grondstoffen, en ‘rijkdom, ijdelheid en egoïsme’.

Waar de terreurorganisatie misschien ideëel begon, is het nu een groep geworden die in wreedheid en gewelddadigheid iedereen overstijgt. Dit komt onder meer doordat geweld verheerlijkt lijkt te worden door de leiders; het lijkt een zekere status te geven binnen de (islamitische) radicale groeperingen. Er zijn mensen die de escalatie van geweld linken aan de problematische persoonlijkheid en de traumatische jeugd van de leider(s). Geweld speelt een grote rol binnen de terreurgroep, omdat veel jongeren het conflict worden ingezogen en soms gedwongen om wapens op te nemen voor Boko Haram. Zo komen burgers in Nigeria al op jonge leeftijd in contact met geweld. 

De groep heeft verschillende bronnen van inkomsten: van handel in illegale goederen, afpersing en ontvoering tot steun van rijke ondernemers. Ze hebben nog steeds aanhangers onder de lokale bevolking en zelfs sympathisanten binnen de overheid. Dit maakt het moeilijk om de groep goed onder controle te houden, want hoe weet je wanneer je iemand kunt vertrouwen?

Hoe weet je wanneer iemand bij Boko Haram hoort of niet? Een vluchteling in een kamp kan dringend eten nodig hebben, maar tegelijkertijd ook een echtgenote van een strijder zijn.

Hulpverlening 

Voor ons als hulporganisatie is het essentieel om de dynamiek van Boko Haram en de geschiedenis van Nigeria goed te begrijpen, om de wortels van het conflict en de onvrede bij de bevolking te doorgronden. Zo weten wij als hulporganisatie beter hoe we hulp het beste kunnen brengen en waar het meest behoefte aan is. Wat ons werk in dit gebied lastig maakt, is het onduidelijke onderscheid tussen goed en fout. Want hoe weet je wanneer iemand bij Boko Haram hoort of niet? Een vluchteling in een kamp kan dringend eten nodig hebben, maar tegelijkertijd ook een echtgenote van een strijder zijn. 

Voor de wederopbouw van het land is het belangrijk dat er gewerkt wordt aan het adresseren van de wortels van het conflict, zoals ongelijkheid en wanbestuur. Ook is het belangrijk aandacht te besteden aan het herstel van relaties, omdat de invloeden van Boko Haram voor veel wantrouwen zorgen binnen gezinnen, families en gemeenschappen. Onze lokale partner CRUDAN creëert momenteel economische mogelijkheden voor jongeren en besteedt aandacht aan herstel van relaties. Zo wordt er door middel van verschillende projecten gewerkt aan deze relevante onderwerpen die in Nigeria nodig moeten worden geadresseerd. Het werk dat onze partner momenteel doet, versterkt onze noodhulpactiviteiten en zorgt voor een hoopvoller perspectief op de lange termijn.

Lees ook de eerdere blog die Cornelis schreef over zijn reis naar Nigeria >> 

Meer over het project

Ontheemde mensen in Nigeria

Noodhulp in Nigeria

Nigeria (Afrika)
In Nigeria lijden bijna 3 miljoen mensen aan voedseltekorten als gevolg van het geweld van Boko Haram.