Nynke Dijkstra & Bettelies Westerbeek: ‘Gods Geest werkt toch wel’

Verhaal | 20-04-2020Tear

Ze zitten allebei volop in de vitale sector. Niet als ziekenzorgers, maar als zielenzorgers. De Coronacrisis zet theologisch beleidssecretaris Nynke Dijkstra en kerkpionier Bettelies Westerbeek daarom niet stil, maar volop in beweging. Samen praten ze over de collectieve sporen die deze crisis in onze samenleving gaat achterlaten én over hoe dat ons ook weer samenbindt.

In de podcastserie ‘Verhalen van Veerkracht’ gaat Tear-directeur Minella van Bergeijk in gesprek met inspirerende christenen, die in al hun kwetsbaarheid vertellen hoe Corona hen raakt, maar ook hoe zij juist nu veerkracht vinden. De podcast vind je op Spotify, in je favoriete podcastapp of klik hieronder op play en beluister het gesprek.

Minella: ‘Nynke, Bettelies, ik ben zo benieuwd hoe jullie erbij zitten in deze tijden van Corona.’

Nynke: ‘Ik zit op mijn werkkamer en kijk uit op onze achtertuin. Ik voel me heel bevoorrecht dat we een tuin hebben en af en toe naar buiten kunnen. Ik heb geen kleine kinderen thuis, dus heb ik de vrijheid om mijn eigen planning te maken. Dat is prettig.’

Bettelies: ‘Ik ben op dit moment ook thuis, maar dan driehoog in een typische Moerwijkse portiekflat. Ik woon er alleen en heb dus ruimte genoeg. Het is hier wel gehorig, dus ik leer mijn buren heel goed kennen, zal ik maar zeggen.’

Minella: ‘Hoe raakt Corona jullie persoonlijk?’

Nynke: ‘Als ik verhalen over benauwdheid en de IC hoor, bekruipt me af en toe dat gevoel: stel dat het mij overkomt? Ik voel me fit en doe voorzichtig, maar je hebt er gewoon geen grip op.’

Bettelies: ‘Corona raakt me in die zin dat een deel van mijn inkomsten zijn weggevallen. Ik werk gedeeltelijk als zelfstandige en dat ligt nu helemaal stil. Daarnaast mis ik mijn familie aan de andere kant van het land heel erg. Gelukkig heb ik door mijn werk veel contact met mensen. En ik ben heel blij met Skype, Zoom en de post.’

Minella: ‘We hebben jullie aan elkaar gekoppeld, omdat de kerk bij jullie allebei het middelpunt is van jullie werk. Wat doen jullie precies?’

Bettelies: ‘Ik werk als kerkpionier in het kleurrijke Moerwijk. Zes jaar geleden ben ik hier naartoe verhuisd om vanuit de Protestante Kerk een nieuwe geloofsgemeenschap te stichten. Moerwijk is een arme wijk en dat geeft in deze tijd extra spanningen bij mensen thuis. Er wonen mensen met schulden die normaal gesproken al moeite hebben om de maand door te komen. Als de voedselbank dan ineens geen pakketten meer kan leveren, zwart werk stopt en informele steunsystemen die mensen hebben gecreëerd wegvallen, is dat zwaar. Samen met een mooie groep mensen zet ik mij in voor deze buurt. Ik noem mezelf buurtpastor en zorg voor de ziel van de wijk.’

Nynke: ‘Dat is mooi uitgedrukt. Ik ken Bettelies van de tijd dat ik missionair werk voor de PKN deed en pioniersplekken ondersteunde. Sinds 2018 ben ik theologisch beleidssecretaris van René de Reuver, de scriba van de PKN. Ik denk theologisch inhoudelijk met hem mee. In deze Coronatijd bereid ik bijvoorbeeld samen met René de vieringen voor die hij elke zondag om 9.20 uur op televisie leidt. Ik geloof dat we juist nu met elkaar als kerk moeten kijken naar wat er wel kan, in plaats van ons te laten verlammen door wat er niet kan. Ik zie overal vruchtbare initiatieven de grond uit springen en ik zie het als mijn rol om die initiatieven ter inspiratie te delen.’

Minella: ‘Als je dan zo’n dienst voorbereid, wat voor verhalen raken je dan?’

Nynke: ‘Het verhaal van Jezus die Lazarus uit het graf roept raakte me extra in deze tijd. Ik vind het troostrijk dat Jezus verdrietig en boos is over de dood en over alles wat misgaat in deze wereld. Hij trekt zich niet terug van de wereld, Hij is er middenin. Ik stel me soms voor hoe hij rondloopt over de IC-zalen waar mensen aan de beademing liggen te vechten voor hun leven. Het is mijn dagelijkse gebed dat Hij daar zegenend en helend aanwezig is.’

De vraag ‘Wil je mij begraven?’ heb ik deze week zo vaak gekregen.

Minella: ‘Bettelies, jij bent als het ware een rondloper in jouw wijk.’

Bettelies: ‘Klopt. In deze tijd bel ik veel met mensen, maar soms vind ik dat te weinig. Daarom ga ik soms voor het raam staan van de mensen die ik bel, zodat we elkaar toch kunnen zien. Er zijn veel mensen met psychische problemen die, nu het zorgnetwerk deels wegvalt, eenzaam zijn. Sommige buurtgenoten zijn bang om alleen te sterven. Ze vragen of ze mij mogen bellen als het zover is. Of ze vragen: wil je mij begraven? Die vraag heb ik deze week zo vaak gekregen! Ergens een mooie vraag, maar er zit natuurlijk veel angst achter.’

Minella: ‘Wat doet die vraag met jou?’

Bettelies: ‘Ik kan me er machteloos door voelen. Ik probeer naar hun angsten te luisteren en er iets troostrijks naast te zetten. Dat wij hen niet vergeten en dat zij niet zomaar verdwijnen in hun huizen.’

Nynke: ‘Heb je ook hulptroepen, Bettelies? Mensen die met je meedoen?’

Bettelies: ‘Gelukkig wel! In onze geloofsgemeenschap geven we ons geloof vooral praktisch vorm. Kerken in de buurt realiseren zich nu: we kunnen niet samenkomen als kerk, maar we kunnen wel andere dingen doen. Zij schieten ons te hulp, bellen met buurtgenoten en helpen om de voedselbank draaiend te houden.’

Nynke: ‘Dat soort dingen gebeuren ook via de website ‘Niet Alleen’ die we in het leven hebben geroepen. Daar kun je terecht als je hulp nodig hebt of hulp wil bieden. Ook merk ik dat er behoefte is aan gesprekken over de trage vragen, over zingeving, over hoe het moet met de wereld en onze toekomst.’

Het lijkt wel alsof de wereld een reset krijgt.

Minella: ‘Leven die vragen ook bij jullie?’

Nynke: ‘Zeker. Het lijkt wel alsof de wereld een reset krijgt. Mensen ontwikkelen een nieuwe levensstijl die meer rekening houdt met deze aarde en haar bewoners. Tegelijk vrees ik dat als dit voorbij is, we in no time weer in de ratrace zitten. Als ik terugkom van vakantie, neem ik mezelf ook altijd voor dat ik het rustiger aan ga doen, maar na een paar weken ben ik dat alweer kwijt. Toch hoop ik dat deze crisis leidt tot meer bezinning over hoe we de politiek, economie en gezondheidszorg willen inrichten en hoeveel geld we daaraan willen besteden. Want de vitale beroepen worden nu wel helder, he?’

Minella: ‘Ja, schreeuwend eigenlijk. Je ziet waar we echt nodig zijn. Jullie zitten wat mij betreft ook compleet in de vitale sector. Want nu angsten en zorgen bovendrijven, is zielzorg heel belangrijk. Voelen jullie je vitaal?’

Bettelies: ‘Niet zozeer als persoon, maar ik denk wel dat aandacht voor mensen nu extra belangrijk is. Omdat ik denk dat de samenleving de taal mist om vragen, angst en hoop onder woorden te brengen. Als pastors, dominees, maar ook leiders van andere religies, hebben we die taal en tools wel in handen. Als samenleving hebben we lang met een open blik naar de wereld kunnen leven. Dingen overkwamen ons niet. Maar nu overkomt het ons wel. Deze crisis gaat collectieve sporen achterlaten in onze levens. We lijden allemaal op een bepaald niveau verlies. Dat bindt ons op een nieuwe manier samen.’

Minella: ‘We waren onschendbaar als samenleving en dat is weg.’

Nynke: ‘We dachten alles onder controle te hebben. Als er iets misging, dan verzonnen we snel een procedure, waardoor het niet meer mis kon gaan. Maar zo is het leven niet en dat heb ik altijd al gevoeld.’

Minella: ‘Hoe kan het dat jij dat altijd al voelde? Draagt het feit dat jij je moeder op jonge leeftijd verloor daar misschien aan bij?’

Nynke: ‘Daar heeft het denk ik wel mee te maken. Ik ben grootgebracht met het idee: je hebt het leven niet in de hand. Je kunt je toekomst niet uitstippelen. Mijn vader was al wat ouder en riep altijd: ‘Als ik er dan nog ben, wil ik dat wel doen.’ Ik zeg nu precies hetzelfde als ik word gevraagd voor preekbeurten in 2021.’

Het leven kan intens verdrietig zijn, maar er zijn altijd dingen die je kan blijven vieren.

Minella: ‘Bettelies, heb jij de manier waarop je naar het leven kijkt ook meegekregen in je opvoeding?’

Bettelies: ‘Wat ik meekreeg is het vermogen om ruimte te creëren voor dingen die pijn doen in het leven, maar daarnaast ook aandacht te geven aan de dingen die mooi zijn. Het leven kan intens verdrietig zijn, maar er zijn altijd dingen die je kan blijven vieren. Lekker eten of muziek luisteren en heel hard door de kamer dansen. Voor de mensen in Moerwijk is het leven niet te controleren, maar ondanks dat hebben we lief en hebben we het goed met elkaar.’

Minella: ‘Jullie zijn beide krachtig en bekrachtigen veel mensen. Hoe vul je jezelf?

Bettelies: ‘Ik open elke ochtend heel bewust de app ‘Bidden onderweg’. En ’s avonds kijk ik het programma ‘First Dates’, waarin blind wordt gedatet. Een overzichtelijke werkelijkheid waar nog niks aan de hand is, zo troostrijk!’

Nynke: ‘Voor mij heeft een detective dat effect. Er wordt een moord gepleegd, maar het wordt altijd netjes opgelost en de dader wordt gevonden, heerlijk.’

Minella: ‘Wat Walt Disney al zei: soms moet je ontsnappen aan de werkelijkheid om de werkelijkheid aan te kunnen.’

Bettelies: ‘Wat mij ook helpt – en dit heb ik van Nynke geleerd in de tijd dat we samen aan het pionieren waren – is het idee dat Gods Geest toch wel werkt. Ook zonder deze podcasts, onze belletjes of voedselpakketten is Hij aanwezig in je buurt.’

Nynke: ‘Precies! Wij hoeven de wereld niet te redden. Ik kan doen wat ik kan doen. En ik doe mee in wat God al aan het doen is.’

Tekst: Charlotte van Egmond

Hoop voor vluchtelingen in Libanon

Verhaal | 22-07-2020 | Tear
In Libanon raken vluchtelingen in de problemen, doordat ze geen geld meer hebben voor voedsel. Zusterorganisatie Tearfund biedt hulp. Lees hier hoe...

Debora in Indonesië: Kiezen tussen de armen en de armsten

Verhaal | 22-07-2020 | Tear
In Indonesië verloren door COVID-19 drie miljoen mensen hun baan en daarnaast heeft het land ook te maken met natuurgeweld. Debora Suparni: ‘Dit is een dubbele ramp voor Indonesië...

Rikkert Zuiderveld & Reinier Sonneveld: ‘Mocht je vallen, dan word je toch wel opgevangen’

Verhaal | 13-07-2020 | Tear
Minella van Bergeijk gaat in gesprek met Rikkert Zuiderveld en Reinier Sonneveld over meebuigen in de storm.

Rikkert Zuiderveld & Reinier Sonneveld: ‘Mocht je vallen, dan word je toch wel opgevangen’

Verhaal | 13-07-2020 | Tear
Minella van Bergeijk gaat in gesprek met Rikkert Zuiderveld en Reinier Sonneveld over meebuigen in de storm.

10x wat we leerden in 2020

Verhaal | 13-07-2020 | Tear
De coronacrisis bracht veel mensen ook rust. Tear geeft tien tips om die rust vast te houden.

Martha Zonneveld: ‘Honger is een afschuwelijke ramp die zich voltrekt naast de dreiging van corona’

Verhaal | 03-07-2020 | Hannah Westra
Met Tear zijn we actief betrokken bij mensen die op dit moment nog middenin een lockdown zitten. Martha Zonneveld, noodhulpcoördinator bij Tear: ‘In sommige landen begint de...