Otto de Bruijne: 'Leven geven en beschermen is de vreugde van de wet'

Verhaal | 13-08-2020Otto de Bruijne

Theoloog, schrijver, kunstenaar, theatermaker en verhalenverteller Otto de Bruijne schreef vier gedachten op over het vieren van nalatenschap. Lees hier deel 3 en 4.

Het leven, ons leven, begint bij de Schepper die sprak: laat Ons mensen maken. Dat is ook de missie van Jezus. Hij geeft mensen het leven weer terug zoals God het bedoeld heeft. In onze gebroken wereld bevrijdt Hij slaven, Hij geeft blinden het zicht, richt gebogenen op, verbreekt banden van armoede (Lucas 4:18). Hij vervult de wet, de Torah, Gods Bijsluiter aan bevrijde slaven: als je deze woorden doet zal je leven... laat je ze vallen dan zit je zo weer in Egypte, in de slavernij.

Dit is wat God van je vraagt: niet anders dan recht te doen, getrouwheid lief te hebben en ootmoedig te wandelen met jouw God.

Leven geven en beschermen is de vreugde van de wet. Ik denk aan het sabbatsprincipe: herstel de vrijheid van uw slaven, scheld schulden kwijt, geef het land rust: het sabbatsjaar; geef het land terug aan de oorspronkelijke eigenaar: het jubeljaar; laat mens en dier een dag per week rusten: de sabbat (Leviticus 25) .

Samengevat door de profeet Micha: dit is wat God van je vraagt: niet anders dan recht te doen, getrouwheid lief te hebben en ootmoedig te wandelen met jouw God (Micha 6:8). Deze woorden vormen een oase van leven in een woestijn van gebrek, onrecht, diefstal en roof. Leven in die oase is pas echt leven. Koning Hizkia bidt: ‘Hij die leeft-leeft!, looft God’ (Jesaja 38:19 NBV). Twee keer Chai, leef, staat er in het Hebreeuws. Je kunt het vertalen als: als je leeft - leef dan ook! Er lijkt wel een onlosmakelijk verband tussen leven, geven en loven; of (dit langzaam uitspreken en kauwen): Hij die leeft: Looft!; of: Hij die leeft-geeft!; Loven en geven doet leven; leven doet loven en geven; lovend leven geeft; gevend leven looft; lovend geven leeft. Ben je er nog?

In overvloed

Voor dat je het weet lees je: in overvloed. Maar Jezus belooft èn leven èn overvloed. Niet één maar twee zegeningen. Overvloed komt bovenop leven. Israël leefde in de woestijn. Kwakkels, manna en water uit de rots was hun overlevingsrantsoen. Genoeg voor elke dag. Maar daarbovenop ontvingen zij het land vervloeiende van melk en honing (Deuteronomium 26:9). Leven èn ook nog overvloed. David zingt: Mij ontbreekt niets… maar ook: mijn beker vloeit over (Psalm 23).

Jezus zei dat stromen van levend water uit ons binnenste zullen vloeien. Dat zijn geen druppeltjes! Paulus komt woorden te kort om Gods zegeningen te beschrijven (Efeziërs 1). Zuinige genade bestaat niet. Jezus geeft niet in grammetjes maar in stromen van zegen als de Victoriawatervallen in de Zambesi. Nu de sprong: eerlijk is eerlijk. Ik leef in een land vol overvloed. Ik heb, samen met velen, een surplus omdat: ik heb kunnen werken, goed heb opgepast, woonde in een land met een sociaal vangnet, de economische wind meehad, de waarde van mijn huis omhoog is gegaan. 

Kortom: ik ben een gezegend mens, in een gezegende tijd, in een gezegend land! Ik geniet er volop van. Maar ik weet dat het te leen is met het oog op deze tijd. Ik weet dat ik daarvan mag doorgeven. Nu, uit de warme hand, en straks, overvloeiend over de rand van de tijd naar de toekomst van iemand anders die moet zoeken naar wat manna, een kwakkeltje, en een emmertje water... en die dat vaak niet vindt. De Torah roept op om overvloedig te delen en te geven: ‘...u moet uw hand wijd voor de arme opendoen en hem overvloedig geven.... Want armen zullen binnen uw land nooit ontbreken. Daarom gebied ik u: U moet uw hand wijd opendoen voor uw broeder, de onderdrukte en de arme in uw land’ (Deut. 15:8,11).

Jezus’ onbaatzuchtigheid is overvloediger: Zijn leven was een nalatenschap ook voor mensen ver weg, veel later, wereldwijd, nu en altijd.

Natuurlijk ben ik onbaatzuchtig als het gaat om mijn kinderen en mijn erfgenamen. Jezus’ onbaatzuchtigheid is overvloediger: Zijn leven was een nalatenschap ook voor mensen ver weg, veel later, wereldwijd, nu en altijd. Paulus motiveert de gemeente ruimhartig te geven aan mensen die zij persoonlijk niet kennen en ver weg woonden, met deze woorden: ‘Verder maken wij u bekend, broeders, de genade van God die in de gemeenten van Macedonië gegeven is, namelijk dat, te midden van veel beproeving door verdrukking, de overvloed van hun blijdschap en hun buitengewoon diepe armoede in overvloedige mate geleid hebben tot de rijkdom van hun vrijgevigheid. Want, zo getuig ik, zij gaven naar vermogen, ja, boven vermogen, en uit eigen beweging; en zij smeekten ons met veel aandrang dat wij hun genadegave en aandeel in het dienstbetoon aan de heiligen zouden aannemen’ (2 Korintiërs 8).

Jezus leert ons dat de wet van de wederkerigheid ook overvloedig werkt: ‘Geef en aan u zal gegeven worden: een goede, vastgedrukte, geschudde, overlopende maat zal men u in de schoot geven, want met dezelfde maat waarmee u meet, zal er bij u ook gemeten worden’ (Lucas 6:38).

Nalaten

Meer weten over wat jij later kunt achterlaten? Ook als je er niet meer bent kun je wereldwijd mensen een goed leven nalaten. Met een nalatenschap aan Tear zorg je ervoor dat mensen op kunnen blijven staan uit armoede en onrecht en stappen kunnen zetten op weg naar een beter bestaan. 

4 Bijbelstudies over gerechtigheid

Verhaal | 29-10-2020 | Tear
Meer weten over gerechtigheid? Tear zet 4 Bijbelstudies over recht doen op een rij.

William leert criminelen over Jezus door stil te zijn

Verhaal | 28-10-2020 | Tear
Rechtdoen begint met mensen zien. En mensen zien begint met luisteren. Dat ontdekt pastor William Quiñones als hij een streng beveiligde jeugdgevangenis binnenstapt om over Jezus...

Leven als een nomade: Genieten van onderweg zijn

Verhaal | 27-10-2020 | Annelieke Bouman
De Nederlandse Anneke reist graag. Op zoek naar nieuwe culturen, nieuwe ontmoetingen en verrassende wendingen.

Laat je niet lamslaan door het verlangen naar vroeger...

Verhaal | 25-10-2020 | Dorina Nauta
‘We gaan als kerk door een rouwproces, omdat we niet meer samen kunnen komen, zoals we dat gewend zijn.'

Ontroerend: Syrische vluchteling zingt lied ‘Mag Ik Dan Bij Jou’

Verhaal | 24-10-2020 | Tear
Zangeres Shaza Hayek ontvluchtte ruim vijf jaar geleden haar moederland Syrië. Samen met landgenoten zingt ze het ontroerende nummer ‘Mag Ik Dan Bij Jou’ van Claudia de Breij.

Alexander slaat bruggen tussen witte en zwarte levens

Verhaal | 24-10-2020 | Tear
Alexander McLean stamt af van slavenhouders én slaven. Hij is daarmee het levende bewijs dat het mogelijk is om bruggen te slaan tussen witte en zwarte levens.